Architectuur

Een verouderd systeem moderniseren zonder de zaak stil te leggen

Leroy Steding·10 augustus 2026·2 min leestijd

Elk oud systeem draait iets dat niemand meer helemaal begrijpt en dat toevallig wel de zaak draaiende houdt. Dat is precies waarom het lastig is: het werkt, en niemand durft eraan.

Waarom opnieuw bouwen zo vaak misgaat

Een herbouw belooft dat je over een jaar hetzelfde hebt, maar dan netjes. Ondertussen staat de doorontwikkeling stil, want alles wat je aan het oude systeem toevoegt moet je twee keer doen. Halverwege komt er iets dringends tussen, en dan heb je twee systemen die allebei half werken.

Bovendien onderschat vrijwel iedereen wat er in dat oude systeem zit. De uitzonderingen die er in tien jaar in zijn geslopen staan nergens beschreven, en het zijn er meer dan iemand denkt.

Stuk voor stuk vervangen

De werkbare aanpak is saaier: zet iets voor het oude systeem dat verzoeken doorgeeft, en verhuis daarachter één functie tegelijk naar iets nieuws. Het oude blijft draaien, de gebruiker merkt niets, en na elke stap heb je iets af.

• Begin bij een functie die weinig aan de rest raakt. Rapportage of een leesscherm is een goed begin; de kern is dat niet.
• Verhuis lezen vóór schrijven. Zolang het nieuwe alleen leest, kun je altijd terug.
• Draai ze een tijdje naast elkaar en vergelijk de uitkomsten. Verschillen zijn niet erg - ze leren je wat er in dat oude systeem zat dat niemand wist.
• Zet pas de oude functie uit als de nieuwe een maand zonder verschil draait.

Wanneer herbouwen wél het antwoord is

Als het platform eronder geen beveiligingsupdates meer krijgt. Als de leverancier is verdwenen en niemand het meer kan draaien. Of als de eisen zo veranderd zijn dat je tachtig procent toch zou vervangen. In die gevallen is stapsgewijs vervangen duurder dan opnieuw beginnen - maar dat zijn de uitzonderingen, niet de regel.

Wat je eerst doet

Zorg dat je een omgeving hebt waarin je het oude systeem kunt draaien zonder klanten te raken, en dat er een back-up is waarvan je weet dat hij terug te zetten is. Dat klinkt vanzelfsprekend en is het in de praktijk zelden. Zonder die twee is elke stap een gok, en dan is stilzitten inderdaad verstandiger.

Lees verder

← Meer artikelen